W wyborach do Kongresu w 2018 r. Republikanie powiększyli swoją senacką większość pomimo klęski w głosowaniu powszechnym. Wynikało to z bardzo niekorzystnej mapy dla Demokratów, którzy musieli bronić wiele miejsc w stanach w których Donald Trump zaledwie dwa lata wcześniej wygrał z wysoką przewagą.

Osiem lat później nadchodzą kolejne wybory w środku kadencji Trumpa i po raz kolejny mapa senacka wygląda bardzo źle dla Demokratów. Bronią oni dwóch miejsc w stanach wygranych przez Donalda Trumpa (Georgia i Michigan), a Republikanie bronią tylko jeden wygrany przez Kamale Harris (Maine). Do zdobycia większości Demokraci musieliby odbić łącznie cztery miejsca z rąk Republikanów. W teorii byłoby to utrzymanie wszystkich swoich i miejsc i odbicie czterech z tej listy: Maine (Harris +7), Karolina Północna (Trump +3), Ohio (Trump +11), Iowa (Trump +13), Alaska (Trump +13), Teksas (Trump +14), Floryda (Trump +13), Nebraska (Trump +20), Kansas (Trump +16). W teorii ekstremalnie trudne zadanie, ale nie niemożliwe.

Przy ciągle pogarszających się sondażach dla Republikanów coraz bardziej prawdopodobne wydaję się, że w tegorocznych wyborach ujrzymy niebieską falę co najmniej tak dużą jak w 2018 r. Donald Trump zapowiedział w tym tygodniu, że w kampanii wyborczej będzie tak aktywny, jakby to on sam był na karcie wyborczej. Przy tak niskiej aprobacie prezydenta należy to odczytywać jako kapitulacje walki o Izbę Reprezentantów i postawienie na maksymalna polaryzację wyborców w celu obrony większości w Senacie.

Subscribe now

Approval Trumpa a wyniki do Senatu w 2018 r.

Z ciekawości zebrałem wyniki wyborów do Senatu z 2018 r. i zestawiłem z approvalem Trumpa w stanie według badań wykonanych przez NORC. Wykluczyłem tylko Utah i Wirginie Zachodnią (szczególna sytuacja stanów), Kalifornie (brak kandydata Republikanów) i Nowy Meksyk (silny trzeci kandydat).

Okazuje się, że istnieje bardzo silna korelacja (R^2=0,907) między approvalem Trumpa, a wynikami wyborów do Senatu w danym stanie, a przecież pomijamy tu całe mnóstwo bardzo istotnych czynników takich jak siła kandydata, sytuacja lokalna itd. Nie wspominając, że w niektórych stanach (Nebraska, Rhode Island, Delaware) liczba ankiet NORC była śmiesznie niska i błąd sondażu może być bardzo duży.

Następnie skorygowałem wyniki wyborów o WAR stworzony przez Split Ticket i wyrzuciłem stany z bardzo małą ilością respondentów w badaniach NORC. W uproszczeniu WAR to miara siły kandydata obliczana na podstawie fundamentów takich jak przewaga inkumbenta, downballot lag, środki finansowe, demografia. Po takiej korekcie otrzymujemy wyniki, które powinny zaistnieć przy “przeciętnych” kandydatach.

Nasza korelacja pomiędzy wynikami, a approvalem jeszcze znacząco rośnie. Możemy zauważyć, że approval Trumpa w stanie w trakcie wyborów w 2018 r. praktycznie idealnie przewidywał baseline pod wyniki senackie. Dopiero jakość indywidualnych kandydatów znacząco dodaje nam niepewności. Przy przeciętnych kandydatach obu partii to Republikanie powinni wygrać wybory w Arizonie, Montanie i Zachodniej Wirginii, a Demokraci na Florydzie.

Stan gry w 2026 r.?

Znając dzisiejsze wyniki approvalu Trumpa w każdym ze stanów, pokusiłem się do dokonania ekstrapolacji na bardzo prostym modelu. Da nam to bardzo ogólny obraz jak może wyglądać senacka mapa w tegorocznych wyborach. Nie należy odczytywać tego jako prognozy przyszłości. Jest to wielkie uproszczenie i pokazanie jak sytuacja mogłaby wyglądać, gdyby wyniki tegorocznych wyborów do Senatu były tak samo skorelowane z approvalem Trumpa jak w 2018r.

Pod uwagę wziąłem dane Morning Consult, które są zdecydowanie bardziej korzystne dla Republikanów niż dane YouGov. Jest to celowa zagrywka, gdyż mimo że dane YouGov dziś są prawdopodobnie znacznie bliżej prawdy, to w tym samym okresie osiem lat temu approval Trumpa zaczynał rosnąć i w wyborach w 2018 r. był sporo wyższy niż w styczniu 2018 r. Zakładam całkowicie arbitralnie, według własnego widzimisię, które dane mogą być bliższe tym, które zobaczymy za nieco ponad 9 miesięcy w exit pollu. Muszę też zaznaczyć, że approval Trumpa w trackerze Morning Consult jest sporo wyższy w Wirginii, Kalifornii i New Jersey od tego z badań exit poll sprzed dwóch miesięcy.

Efekt? Przy przeciętnych kandydatach w tradycyjnych swing states, to Demokraci powinni być w nich wyraźnymi faworytami, a Iowa i Ohio mogły by być na żyletki. Oczywiście takie przedstawienie sprawy byłoby bardzo mylące. W wielu stanach obie partie wystawią bardzo silnych kandydatów, ale też ekstremalnie słabych.

Suche wyniki skorygowałem jeszcze raz o WAR kandydatów — przeciętny kandydat Republikanów poniósłby gigantyczną klęskę w Maine, a Susan Collins jest kandydatką wybitną. Nie jest to też perfekcyjna korekta, nie ma danych WAR dla Roya Coopera i jest on traktowany jako kandydat “przeciętny”, a w rzeczywistości prawdopodobnie okaże się bardzo silnym. Tak samo w Teksasie Ken Paxton okaże się kandydatem ekstremalnie słabym, ale nie mamy danych WAR, by to skorygować.

Po korekcie o siłę kandydatów Demokraci byliby praktycznie pewni utrzymania wszystkich swoich dotychczasowych miejsc. Dodatkowo byliby faworytami w Karolinie Północnej i lekkimi faworytami w Ohio. Dodatkowo wyścigi w Maine, Alasce, Nebrasce, Iowa i Kansas powinny być na żyletki.

Oczywiście wszystko to występuje przy bardzo ambitnym założeniu, że approval Trumpa w stanach będzie taki jaki dziś szacuje Morning Consult oraz że będzie on bardzo blisko skorelowany z finalnymi wynikami głosowania. Nie są to żadne moje przewidywania, cały artykuł ma tylko pokazać, że większość w Senacie jest jak najbardziej w grze tych wyborach. Przykładowo Floryda i Karolina Południowa, które tutaj są przedstawiane jako teoretycznie “w grze” mają dziś ratingi jako bezpiecznie republikańskie.

Jak odczytywać powyższe dane? W wyborach senackich w 2018 r. w stanie, w którym approval Trumpa był równy jego obecnemu approvalowi w Iowa, należało się spodziewać wyniku bliskiego remisu przy przeciętnych kandydatach obu partii. Tak nie musi się wydarzyć w tym roku. Pokazuje to tylko niebezpieczeństwo dla Republikanów, jakie niesie za sobą robienie z midtermsów referendum na temat Trumpa.

Share

Na 10 miesięcy przed wyborami approval Trumpa szoruje po dnie, jego polityka gospodarcza jest skrajnie niepopularna, co jest gigantyczną zmianą w porównaniu do sytuacji sprzed ośmiu lat, a do tego jego elektorat wyjątkowo niechętnie bierze udział w wyborach innych niż prezydenckie. Nic więc dziwnego, że Demokraci celują w minimum powtórkę midtermsów 2018.

Mimo tego aktualna przewaga Demokratów w sondażach nie jest aż tak ogromna i w różnych agregatorach waha się dziś w granicach 4–6 pkt proc.

Zakładając, że stronniczość map nadal będzie przechylona w stronę Republikanów, wynik z dolnej granicy tego przedziału mógłby dać Demokratom jedynie minimalną większość.

Jak możemy zauważyć, wynik osiągnięty przez Demokratów w 2018 r. był jednak korzystniejszy od tego, który dziś wskazują nawet najbardziej optymistyczne średnie sondażowe. Równocześnie jest to przewaga znacznie wyższa od tej, jaką uzyskiwała którakolwiek z partii w ostatnich trzech wyborach. W 2024 r. Donald Trump zwyciężył przewagą 1,5 pkt proc., a kandydaci Republikanów do Izby przewagą 2,15 pkt proc. Udało im się wówczas przekuć ten wynik w narrację o wielkiej porażce amerykańskich liberałów i odczytywać go jako początek nowej konserwatywnej rewolucji kulturowej. Zaledwie rok później to Demokraci celują w zwycięstwo z przewagą kilkukrotnie większą.

Czy sondaże znów nie doszacowują Demokratów?

W minionym listopadzie kandydaci Demokratów w Wirginii i New Jersey okazali się znacznie niedoszacowani w sondażach. Były to nie tylko minimalne błędy, ale również dwucyfrowe pomyłki.

Jak możemy zauważyć na grafice przygotowanej przez New York Times’a w 2025 r. nie było ani jednego sondażu, który nie doszacowałby kandydatki Demokratów w VA i NJ. Tylko jeden sondaż w Wirginii trafił w punkt.

W analizie przygotowanej przez State Navigate możemy przeczytać dlaczego mogliśmy zaobserwować tak dużą pomyłkę sondaży. Głównym ich grzechem było ważenie elektoratu do tego, który głosował w 2021 lub 2024 r., a czasami nawet do jeszcze bardziej '“czerwonego”!

Próba w większości badań w Wirginii była ważona do identyfikacji partyjnej na poziomie D+1–4. Z grubsza odpowiadało to elektoratowi z 2021 r., gdy Biden był w Białym Domu, ale całkowicie odbiegało to od struktury z 2017 r., kiedy prezydentem był Trump. Ostatecznie z exit polli wiemy, że identyfikacja partyjna wyborców w Wirginii w 2025 r. wyniosła D+8 i praktycznie odpowiadała tej sprzed ośmiu lat. Samo to błędne założenie odpowiadało za większość popełnionego błędu sondażowego.

Kluczowe jest tu zrozumienie dynamiki jaka występuje w elektoracie w zależności od tego kto zasiada w Białym Domu. Przejście do opozycji rozgrzewa i mobilizuje elektorat, a sprawowanie władzy go usypia i demobilizuje. Dziś to elektorat Demokratów jest hiperzmobilizowany i rozgrzany do czerwoności. Sytuacja jest całkowicie odmienna od tej z 2024 r., więc ważenie do elektoratu z tamtego roku jest gigantycznym błędem.

Spodziewałem się, że po listopadowych wyborach firmy sondażowe całkowicie zmienią założenia i przestaną ważyć próby do elektoratu z 2024 r. Tak się jednak nie stało do dziś. Stąd można postawić hipotezę, że istnieje spora szansa, iż aktualne sondaże po raz kolejny nie doszacowują Demokratów.

W ostatnich 10 latach bardzo skutecznym narzędziem do przewidywania identyfikacji partyjnej elektoratu okazywały się badania Gallup. Ich badania identyfikacji partyjnej z ostatniego kwartału roku praktycznie zawsze idealnie odpowiadały danym exit poll.

Gallup nie opublikował jeszcze danych za ostatni kwartał minionego roku, ale w trzecim kwartale jesteśmy w stanie zobaczyć gigantyczną zmianę do roku 2024 r. Dziś to Demokraci, a nie Republikanie mają przewagę w identyfikacji partyjnej, a po pchnięciu niezależnych wyborców ta przewaga jeszcze bardziej rośnie. W takim wypadku elektorat jest praktycznie tak niebieski jak w roku 2018.

Sytuacja w najbliższych miesiącach jeszcze może się znacząco zmienić, ale mamy sensowne powody, by sądzić dziś że Demokraci znów są zaniżani w sondażach. Gdyby tak się stało, to sytuacja Republikanów przed nadchodzącymi wyborami byłaby katastrofalna.

Share

Leave a comment

Do wyborów do Kongresu w połowie drugiej kadencji Donalda Trumpa pozostał niespełna rok. Do pierwszych partyjnych prawyborów zostało jednak znacznie mniej czasu, bo odbędą się już na początku marca. Nadszedł więc moment, by przedstawić pierwsze, ekstremalnie wczesne ratingi w wyborczych wyścigach. Pierwszy rzut oka na wyścigi gubernatorskie i senacką mapę zaprezentowałem już wcześniej na Twitterze (X). W niedługim czasie powinna tam się pojawić przynajmniej jedna zmiana, ale dziś zamierzam skupić się na Izbie Reprezentantów.

Demokraci są dziś zdecydowanym faworytem do odbicia Izby w przyszłorocznych wyborach. Aktualnie spodziewamy się „niebieskiej fali” co najmniej tak dużej jak ta z 2018 r. Znajdujemy się więc w sytuacji, w której Demokraci mają większe szanse na odbicie Senatu niż Republikanie na utrzymanie Izby. Składa się na to kilka czynników:

• Wybory 4 listopada przyniosły całkowitą zmianę nastrojów. Nie tylko ze względu na skalę zwycięstwa Demokratów, ale też na fakt, że sondaże znacząco ich niedoszacowały. Był to moment, w którym Demokraci po raz pierwszy naprawdę uwierzyli, że odbiją Izbę Reprezentantów i będą mogli powalczyć o Senat w 2026 r.

• Aprobata prezydenta Trumpa w sondażach spadła dziś do najniższego poziomu w tej kadencji. To zła wiadomość dla Partii Republikańskiej, ponieważ wybory do Kongresu w połowie kadencji stanowią w praktyce referendum nad urzędującym prezydentem.

• Demokraci mają ponad 5 punktów przewagi w średniej sondażowej nad Republikanami. Mamy też bardzo istotne powody by sądzić, że są w niej niedoszacowani, co potwierdziły wybory sprzed kilkunastu dni.

• Całkowite przetasowania w koalicjach wyborczych sprawiły, że to Demokraci dysponują dziś elektoratem znacznie bardziej skłonnym do udziału w wyborach innych niż prezydenckie. Republikanie mają obecnie ten sam problem, z którym Demokraci zmagali się w czasach Obamy. Istnieje dość duża szansa, że Demokraci bardzo dużo zyskają na samej różnicy we frekwencji. Elektorat, który pójdzie głosować w 2026 r., prawdopodobnie wybrał na prezydenta Kamalę Harris w 2024 r.

• Republikańska ofensywa mająca na celu przerysowanie map wyborczych przed 2026 r. na swoją korzyść prawdopodobnie zakończy się klęską. Sąd federalny zablokował zmiany w Teksasie, choć Sąd Najwyższy może jeszcze odwrócić te decyzje. Los planów w Missouri jest z góry skazany na porażkę, a senatorowie w Indianie się zbuntowali. Dodatkowo Kalifornia przerysowała mapy na korzyść Demokratów, aby skontrować zmiany w Teksasie, a na mocy wyroku sądu w Utah pojawi się nowy okręg w całości obejmujący Salt Lake City, który będzie łatwym celem dla Demokratów.

W porównaniu z wynikiem ostatnich wyborów średnia sondażowa jest dziś o ponad 7 pkt proc. korzystniejsza dla Demokratów. Ich przewaga nie jest jednak jeszcze tak wysoka jak podczas „niebieskiej fali” w 2018 r.

Większość sondaży bada dziś jednak zarejestrowanych wyborców, a jest to pula znacznie większa od tej, która pójdzie na wybory w przyszłym roku. W ostatnich dniach pojawiło się jednak kilka sondaży sprawdzających preferencje prawdopodobnego elektoratu. Przewaga Demokratów w tych badaniach rośnie z 5-6 do 8-9 pkt proc.

Ratingi:

Zakładana przewaga Demokratów w przyszłym roku w głosowaniu powszechnym to około 8 pkt proc. Środowisko bardzo zbliżone do tego z pierwszych midtermsów Trumpa z 2018 r. Demokraci są dziś faworyzowani w 232 okręgach wyborczych, a Republikanie w 197. Pozostałe 6 na dziś to rzut monetą.

Kilka istotnych założeń. Ratingi w Teksasie są na dziś przydzielane według granic uchwalonych w 2021 r. (na obrazie są nowsze granice). Ta sama sytuacja dotyczy Missouri. Uwzględnione są granice zmienione w Kalifornii, Ohio i Karolinie Północnej.

Subscribe now

Jako że od elekcji Donalda Trumpa na prezydenta minął już rok, wybory te były traktowane jako swoisty test nastrojów wobec nowej władzy w kraju. Największą uwagę w kraju tradycyjnie przyciąga Wirginia na którą obie partie przeznaczają ogromne środki finansowe. Stan ten słynie z tego, że w najnowszej historii wybiera gubernatora z partii opozycyjnej wobec aktualnego prezydenta. Wyjątkiem był tylko 2013 r., kiedy to kandydat Demokratów Terry McAuliffe zdołał zwyciężyć mimo obecności Baracka Obamy w Białym Domu.

Demokraci przystępowali więc do wyborów z dużymi nadziejami. Kamala Harris wygrała w Wirginii o 6 pkt proc., a w Białym Domu urzęduje obecnie Donald Trump. Dodatkowo na korzyść Demokratów działała polityka zwolnień pracowników federalnych oraz trwający od miesiąca shutdown, który dysproporcjonalnie mocno wpływał na mieszkańców Wirginii. Nic dziwnego, że Demokraci liczyli na odbicie urzędu gubernatora, wicegubernatora oraz prokuratora generalnego.

W ostatnim miesiącu kampanii dla Demokratów sporym problemem okazał się ich kandydat na prokuratora generalnego — Jay Jones. Z każdym dniem do mediów wypływało coraz więcej afer z jego udziałem. Najpoważniejsza dotyczyła wiadomości SMS sprzed kilku lat, w których pisał o strzelaniu w głowę przewodniczącego Izby Delegatów. Jones życzył także śmierci rodzinie republikańskiego polityka. W szeregach Demokratów pojawił się wówczas lekki niepokój, że Jones pociągnie w dół resztę kandydatów partii. Pod koniec kampanii, gdy zwycięstwo Spanberger (D) wydawało się już pewne, pojawił się u jej boku wraz z Barackiem Obamą na wiecu w Norfolk.

Gdy w noc wyborczą pojawiły się pierwsze wyniki badań exit poll, nie wyglądały one szczególnie optymistycznie dla Demokratów. Abigail Spanberger (D) miała mniej niż 9 punktów przewagi w wyborach gubernatorskich, a Jason Miyares (R) prowadził w wyścigu o urząd prokuratora generalnego. Niedługo później zaczęły jednak napływać pierwsze głosy, znacznie bardziej korzystne dla Demokratów. Szybko stało się jasne, że Republikanów w Wirginii czeka prawdziwa polityczna rzeź.

W momencie pisania tego tekstu nie wszystkie głosy zostały jeszcze zliczone, jednak wyniki mogą się zmienić już tylko minimalnie na korzyść Demokratów. Obecnie przewaga Spanberger (D) w wyborach gubernatorskich wynosi 14,8 pkt proc., Hashmi (D) w wyborach na wicegubernatora 11 pkt proc., a Jonesa (D) w wyborach na prokuratora generalnego 6,2 pkt proc. Gdy wszystkie głosy zostaną policzone, przewaga Spanberger niemal na pewno przekroczy 15 punktów procentowych. To landslide i historycznie ogromne zwycięstwo Demokratów w wyborach gubernatorskich w Wirginii w erze post-Byrd. W ciągu ostatnich 60 lat żaden inny kandydat tej partii nie zbliżył się do takiego wyniku.

Spanberger (D) poprawi więc wynik Kamali Harris sprzed roku o około 9 pkt proc. i wynik Demokratów sprzed czterech lat o około 17 pkt proc. Największe zaskoczenie wywołał jednak rezultat Jonesa (D) w wyborach prokuratorskich. Całkowicie skompromitowany kandydat pokonał stosunkowo popularnego urzędującego prokuratora generalnego, osiągając wynik lepszy niż Kamala Harris. Pokazuje to skalę „niebieskiego tsunami”. Chęć wyborców do zamanifestowania sprzeciwu wobec Donalda Trumpa była tak duża, że nie przeszkodził im nawet kandydat o tak nadszarpniętej reputacji jak Jones (D). W większości przedwyborczych sondaży to jednak Miyares (R) miał nad nim przewagę.

Jak możemy zauważyć, wszystkie sondaże znacząco niedoszacowały Demokratów. Najbliżej wyniku był YouGov (Spanberger +14), którego nie umieściłem na grafice, ponieważ nie badał wyborów na prokuratora generalnego. Do przyczyn błędów sondażowych jeszcze wrócę (w New Jersey pomyłki były jeszcze większe). Chciałbym jednak zwrócić uwagę na wysyp partyjnych sondaży (Trafalgar, InsiderAdvantage, co/efficient, Quantus), które zalewały średnią sondażową i zniekształcały obraz na korzyść Republikanów. Przed przyszłorocznymi wyborami zapewne zobaczymy podobny mechanizm.

Jak widać na powyższej mapie, niemal wszystkie hrabstwa i miasta przesunęły się w lewo względem 2024 r. Wyłamały się tylko cztery. Największe zyski Demokratów wystąpiły w Północnej Wirginii, gdzie miała miejsce prawdziwa rzeź Republikanów. Złożyły się na to zwolnienia pracowników federalnych oraz trwający od ponad miesiąca shutdown. Oprócz ogromnych swingów w lewo na poziomie wyborów gubernatorskich, wszyscy republikańscy deputowani do stanowej Izby ponieśli porażkę. Region, który niegdyś był bastionem Partii Republikańskiej, jest dziś w całości reprezentowany przez Demokratów.

We wspomnianej stanowej Izbie Delegatów Demokraci również odnotowali potężne zyski. Odbili oni 13 miejsc z rąk Republikanów i otarli się o superwiększość. Był to ich najlepszy wynik od blisko 40 lat. Pozwoli im to kontynuować działania na rzecz zmiany granic okręgów wyborczych do Izby Reprezentantów. Na wiosnę można spodziewać się referendum w tej sprawie.

New Jersey

Wybory gubernatorskie w New Jersey miały być znacznie bardziej wyrównane niż te w Wirginii — przynajmniej według sondaży. AtlasIntel przewidywał 1 pkt proc. różnicy, a Emerson 2 pkt proc. Jack Ciattarelli (R), który cztery lata temu przegrał zaledwie o 3 pkt proc., ponownie miał osiągnąć bardzo dobry rezultat jak na Republikanina w New Jersey.

W momencie pisania tego tekstu Mikie Sherrill (D) prowadzi o 13,7 pkt proc. To znacznie więcej, niż wskazywały sondaże, i wynik niemal tak dobry jak rezultat Spanberger (D) w Wirginii. Tutaj również zobaczymy swing o około 8 pkt proc. w lewo w stosunku do wyborów prezydenckich w 2024 r.

Jeszcze lepszy rezultat Demokraci osiągnęli w wyborach do Zgromadzenia Ogólnego w New Jersey. Odbiją pięć miejsc z rąk Republikanów, a ich superwiększość będzie największa od 52 lat!

Kalifornia

W Kalifornii odbyło się referendum, które miało umożliwić Demokratom przerysowanie granic okręgów wyborczych na swoją korzyść, aby zrównoważyć gerrymandering dokonany przez Republikanów w Teksasie. Początkowo obawiano się, że wyborcy mogą odrzucić ten pomysł, ponieważ poparcie dla niezależnej komisji wytyczającej granice okręgów jest wysokie. Gubernator Newsom rzucił jednak wszystkie siły na mobilizację elektoratu, co ostatecznie przyniosło ogromny sukces.

W momencie pisanie tego tekstu opcja Tak prowadzi w referendum z przewagą 28,2 pkt proc. Kamala Harris w zeszłym roku wygrała o “zaledwie” 20 pkt proc. Widocznie wyborcy w Kalifornii bardziej popierają eksterminację Partii Republikańskiej w stanie niż Kamalę Harris. Jak wcześniej wspomniałem kampania Demokratów przyniosła ogromny mobilizacyjny sukces. Frekwencja znacząco przekroczyła tą widywaną podczas midtermsów i ustępuje jedynie wyborom prezydenckim. Gavin Newsom, który szykuje się do startu w wyborach prezydenckich w 2028 r. po raz kolejny dołożył cegiełkę do swojego potencjalnego przyszłego sukcesu i obecnie jest faworytem Demokratów w sondażach.

Oczekiwania kontra wyniki

Przed końcem głosowania we wtorek na Twitterze podałem swoje benchmarki według których miałem oceniać kto jak dobrze sobie poradził w wyborach. Demokraci spełnili wszystkie swoje punkty “Dobrej nocy” i “Niebieskiej fali” oraz 2/3 warunków “Niebieskiego tsunami” (przewaga Spanberger praktycznie na pewno finalnie przekroczy 15 pkt proc.). Jedyne czego nie udało im się osiągnąć to superwiększości w Izbie Delegatów w Wirginii. Całą noc wyborczą należy określać “Niebieskim tsunami”. Oprócz wspomnianych już wyścigów Demokraci wyraźnie zwyciężyli we wszystkich wyborach sędziowskich w Pensylwanii, zdobyli dwa stanowiska stanowe w Georgii z przewagą ponad 20 pkt proc. oraz zanotowali świetne wyniki na szczeblu lokalnym. Aby znaleźć we wtorek jakikolwiek sukces Republikanów, trzeba naprawdę się postarać.

Latynosi odwracają się od Trumpa

W wyborach prezydenckich w 2024 r. Donald Trump najwięcej nowych wyborców zyskał wśród latynosów. Jego rezultat w tej grupie wyborców był najlepszy od wielu lat patrząc z perspektywy republikańskiej. Przełożyło się to nie tylko na zwycięstwo w głosowaniu powszechnym, lecz także na przekształcenie Florydy w bezpieczny republikański stan oraz zahamowanie negatywnych trendów dla GOP w Teksasie.

Utrata części latynoskich i czarnoskórych wyborców mocno odbiła się na morale Demokratów. Jeszcze kilka lat temu grupy te stanowiły trzon ich koalicji wyborczej, a dziś utorowały drogę do powrotu Donalda Trumpa do władzy, mimo jego zapowiedzi masowych deportacji nielegalnych migrantów. Realnym zmartwieniem Demokratów stała się perspektywa nowej republikańskiej koalicji wyborczej, obejmującej białą klasę pracującą oraz znaczną część wyborców z mniejszości, która pozwoliłaby GOP zdominować amerykańską politykę w najbliższych latach.

Brutalna weryfikacja przyszła jednak już rok po wygranej Donalda Trumpa. Latynoscy wyborcy we wtorek wrócili do stałych wzorców głosowań. Zyski jakie Donald Trump osiągnął w tej grupie w 2024 r. praktycznie wyparowały.

Według danych exit poll kandydatka Demokratów w New Jersey, Mikie Sherrill, wygrała wśród latynosów z przewagą 37 pkt proc. To wynik o 24 pkt proc. lepszy niż ten, który Kamala Harris uzyskała rok temu. Podobne tendencje można było zauważyć również w Wirginii i Kalifornii.

East Los Angeles jest najbardziej latynoskim dużym miastem w USA (poza Portoryko). Latynosi stanowią tutaj 95% mieszkańców. W 2016 r. Hillary Clinton osiągnęła tutaj rekordowy wynik i wygrała z przewagą 79 pkt proc. W kolejnych latach przewaga Demokratów tutaj jednak systematycznie spadała. W 2024 r. Kamala Harris wygrała tutaj z “zaledwie” 47 pkt proc. przewagi. We wtorkowym referendum opcja “Tak” osiągnęła ponownie kosmicznie wysokie poparcie prawie dorównując abueli Hillary.

Głos buntu

Drugą grupą, w której Trump rok temu zaskoczył skalą poparcia, byli młodzi wyborcy. Wśród osób w wieku 18–29 lat niemal zrównał się wtedy z Kamalą Harris, choć wcześniej regularnie przegrywał w tej grupie z dużą stratą.

Z tamtych wzorców głosowań nie pozostało już nic. Republikańscy kandydaci na gubernatorów w Wirginii i New Jersey zostali całkowicie rozbici wśród najmłodszych wyborców.

Na fali sukcesu z 2024 r. Republikanie zbudowali narrację o nowym konserwatywnym pokoleniu. Wyjaśnienie zachowań najmłodszych wyborców jest jednak znacznie prostsze. Młodzi buntują się przeciw tym, którzy akurat rządzą. W 2024 r. za inflację, rosnące koszty życia i ogólny stan gospodarki obwinili Joe Bidena i Demokratów. Te problemy nie zniknęły, a dziś prezydentem jest Donald Trump i to jego obarczają winą za sytuację materialną. Główna siła kampanii Trumpa z 2024 r. zamieniła się w jego największą słabość.

Gospodarka, głupcze!

Rok temu Donald Trump zdobył 82% głosów wśród osób, dla których najważniejszym problemem była gospodarka. Dziś sytuacja gospodarcza nie tylko się nie poprawiła, ale prezydent dodatkowo wprowadza kolejne wysokie cła, podbijając koszty importu, zwiększając niepewność na rynku i dokładając presji na ceny, z którą najbardziej zmagają się zwykli konsumenci.

W ciągu roku wzorce głosowania odwróciły się o 180 stopni. Demokraci w tej kampanii postawili na temat rosnących kosztów życia i, jak widać, to zadziałało. Wśród wyborców, dla których najważniejsza była gospodarka, ich poparcie wzrosło z około 20 do około 66%.

Porażka sondaży

Sondaże w tym roku wyraźnie niedoszacowały Demokratów, a błędy były sporo większe niż w ostatnich wyborach prezydenckich. Złożyło się na to kilka czynników. Niemal wszystkie pracownie ważyły próbę do elektoratu z 2024 lub 2021 r., czyli lat znacznie korzystniejszych dla Republikanów, gdy to oni mieli przewagę frekwencyjną.

Pierwszy sygnał ostrzegawczy pojawił się w październiku, gdy Gallup opublikował dane o identyfikacji partyjnej w trzecim kwartale. Demokraci mieli tam przewagę aż 7 pkt proc., lepszą niż przed wyborami w 2017 i 2018 r. To jasno sugerowało, że elektorat zdecydowanie nie wygląda na R+3, jak w 2024 r. Mimo to pracownie wciąż opierały swoje modele na elektoracie przypominającym ten z 2024 r.

Drugim problemem jest to, że wybory w trakcie kadencji urzędującego prezydenta zwykle oznaczają niższą frekwencję wśród jego zwolenników. Ważenie elektoratu do 2021 r., a nie do 2017 r. w Wirginii i New Jersey było więc kompletnie nielogiczne. Sondażownie nie tylko zakładały, że Republikanie mają przewagę wśród wszystkich wyborców, ale też że to Demokraci częściej zostaną w domu. W efekcie sondaże zamiast pokazać wyraźną dominację Demokratów wskazywały jedynie na umiarkowaną różnicę na ich korzyść.

Choć elektorat wyraźnie przechyla się w stronę Demokratów, partia notuje najgorsze oceny w swojej najnowszej historii. W lipcu 2025 r. poparcie dla niej spadło do 34%. Historia pokazuje jednak, że nie musi to przekreślać jej szans w nadchodzących wyborach. Republikanie w 2009 i 2013 r. też mieli fatalne notowania, a mimo to doczekali się czerwonej fali. Problem Demokratów polega dziś na tym, że ich własny elektorat jest wściekły na partyjne kierownictwo za brak twardego sprzeciwu wobec polityki Trumpa. W tej sytuacji gubernator Gavin Newsom, prezentujący się jako polityczny fighter, wyrasta na głównego faworyta przyszłych prawyborów prezydenckich w Partii Demokratycznej.

Rekordowa mobilizacja wyborców

Demokraci w ostatnich latach radzili sobie wyjątkowo dobrze w wyborach z bardzo niską frekwencją, takich jak wybory uzupełniające. Wynikało to z tego, że ich elektorat był znacznie bardziej skłonny głosować przy każdej okazji, podczas gdy wyborców republikańskich znacznie trudniej było zmobilizować.

Może więc zyski Demokratów w tych wyborach też były spowodowane niską frekwencją? Nic z tych rzeczy. Zarówno w Wirginii, jak i w New Jersey oddano więcej ważnych głosów niż w jakichkolwiek innych wyborach poza prezydenckimi. Spanberger i Sherrill zdobyły w swoich stanach więcej głosów niż Donald Trump w 2016 r. i niemal tyle samo co w 2020 r. Frekwencja była wyższa niż w typowych wyborach środka kadencji z ostatnich lat. Daje nam to dobry obraz tego co może wydarzyć się za rok.

Co dalej?

Wtorkowe wyniki spowodowały całkowite odwrócenie nastrojów. Donald Trump okazał się mniej popularny, niż wielu zakładało, a te wybory były w praktyce referendum na jego temat. Tak samo będzie za rok podczas midtermsów. Demokraci pierwszy raz od dawna naprawdę poczuli, że w przyszłym roku mogą powalczyć o Senat. Wyglądają też dziś na wyraźnych faworytów do odbicia Izby Reprezentantów, niezależnie od tego, co jeszcze wydarzy się w wojnie o okręgi.

Obecnie średnia sondażowa daje Demokratom przewagę około 4 pkt proc. Jak jednak pokazały wyniki wyborów, próba, do której dążą sondażownie, nie oddaje rzeczywistego elektoratu. W praktyce przewaga Demokratów w przyszłorocznych wyborach może być dziś bliższa 8 pkt proc., czyli porównywalna z falą z 2018 r.

Subscribe now

Share